Το Ελληνικό Κτηματολόγιο εισέρχεται στη νέα φάση της λειτουργίας του, μετά την ολοκλήρωση της κτηματογράφησης στο 99% της χώρας. Η έμφαση πλέον μεταφέρεται στην αναβάθμιση των ψηφιακών υπηρεσιών, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας και την επιτάχυνση των συναλλαγών.
Κατά τη διαδικτυακή ημερίδα «Το Ελληνικό Κτηματολόγιο στην Ψηφιακή Εποχή» την Πέμπτη, παρουσιάστηκε το νέο ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα, το οποίο θα αναπτυχθεί σταδιακά τα επόμενα χρόνια και αναμένεται να αλλάξει τον τρόπο λειτουργίας τόσο των κτηματολογικών γραφείων όσο και της καθημερινής εξυπηρέτησης πολιτών και επαγγελματιών.
Η παρουσίαση έγινε σε μια περίοδο κατά την οποία το Κτηματολόγιο ολοκληρώνει μια μετάβαση δεκαετιών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, έχουν πλέον ενταχθεί στον ενιαίο φορέα όλα τα πρώην υποθηκοφυλακεία, έχουν ψηφιοποιηθεί εκατοντάδες εκατομμύρια σελίδες αρχείων, ενώ ολοκληρώθηκε πρόσφατα και η μετάπτωση όλων των πληροφοριακών συστημάτων και των δεδομένων στο κυβερνητικό υπολογιστικό νέφος (G-Cloud). Η επόμενη πρόκληση, όπως αναφέρθηκε, δεν είναι πλέον η ολοκλήρωση της κτηματογράφησης, αλλά η λειτουργία ενός πλήρως ψηφιακού Κτηματολογίου.
Οι πρώτες αλλαγές που θα δουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τις χωρικές μεταβολές, δηλαδή τις διαδικασίες που απαιτούνται όταν αλλάζουν τα γεωμετρικά στοιχεία ενός ακινήτου. Πρόκειται για διορθώσεις ορίων, κατατμήσεις, συνενώσεις και άλλες μεταβολές που μέχρι σήμερα αποτελούσαν την τελευταία βασική υπηρεσία του Κτηματολογίου η οποία εξακολουθούσε να πραγματοποιείται με φυσικούς φακέλους και δια ζώσης παρουσία στα κτηματολογικά γραφεία.
Πλέον, μέσω της νέας εφαρμογής «Μεταβολές», ο ιδιοκτήτης, σε συνεργασία με τον μηχανικό του, θα μπορεί να υποβάλλει ηλεκτρονικά την αίτηση μαζί με το νέο τοπογραφικό διάγραμμα. Οι όμοροι ιδιοκτήτες θα ενημερώνονται ψηφιακά όταν επηρεάζονται από μία μεταβολή και θα μπορούν να καταθέτουν ηλεκτρονικά τις παρατηρήσεις τους, ενώ η πορεία κάθε υπόθεσης θα παρακολουθείται ψηφιακά από την υποβολή έως την ολοκλήρωσή της.
Για τον πολίτη αυτό σημαίνει λιγότερες μετακινήσεις, μικρότερη εξάρτηση από έντυπους φακέλους και καλύτερη εικόνα για το στάδιο στο οποίο βρίσκεται κάθε υπόθεση. Για την αγορά ακινήτων, η προσδοκία είναι ότι θα περιοριστούν οι καθυστερήσεις που συχνά προηγούνται μιας μεταβίβασης, όταν απαιτείται προηγουμένως διόρθωση ορίων ή άλλη γεωμετρική μεταβολή.
Νέα εργαλεία για μηχανικούς και αγορά ακινήτων
Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και για τους μηχανικούς. Οι υποθέσεις θα ανατίθενται ηλεκτρονικά και θα διεκπεραιώνονται μέσα από καθοδηγούμενες ψηφιακές ροές εργασίας, οι οποίες αναπαριστούν βήμα προς βήμα τη διαδικασία κάθε χωρικής μεταβολής, περιορίζοντας τις επαναλαμβανόμενες ενέργειες και τον κίνδυνο λαθών.
Παράλληλα, προχωρά ο θεσμός των πιστοποιημένων μηχανικών. Μετά την ολοκλήρωση του σχετικού θεσμικού πλαισίου και την ειδική εκπαίδευσή τους, θα μπορούν να συμμετέχουν στον έλεγχο των γεωμετρικών μεταβολών υπό την εποπτεία του Ελληνικού Κτηματολογίου, αυξάνοντας τη δυνατότητα διαχείρισης των υποθέσεων.
Ενιαία γεωχωρική βάση για όλη τη χώρα
Κεντρικό ρόλο στη νέα αρχιτεκτονική έχει το νέο Γεωγραφικό Σύστημα Πληροφοριών (GIS), το οποίο αντικαθιστά το σημερινό κατακερματισμένο μοντέλο διαχείρισης των γεωχωρικών δεδομένων.Πλέον, δημιουργείται μία ενιαία γεωχωρική βάση για ολόκληρη τη χώρα, αντί των επιμέρους βάσεων ανά νομό. Το νέο σύστημα θα διατηρεί αυτόματα το ιστορικό κάθε μεταβολής, θα επιτρέπει την παρακολούθηση της εξέλιξης μιας ιδιοκτησίας στον χρόνο και θα μπορεί να διαχειρίζεται σχέσεις μεταξύ όμορων γεωτεμαχίων ακόμη και όταν αυτά βρίσκονται σε διαφορετικούς νομούς.
Η ανάγκη αυτής της αναβάθμισης αποτυπώνεται και στον όγκο των δεδομένων που διαχειρίζεται πλέον ο οργανισμός. Στο λειτουργούν Κτηματολόγιο έχουν ήδη καταχωριστεί περισσότερες από 5 εκατομμύρια πράξεις, ενώ τα τελευταία χρόνια έχουν υποβληθεί πάνω από 1,3 εκατομμύρια ηλεκτρονικές πράξεις από μηχανικούς και άλλους επαγγελματίες. Με την ολοκλήρωση της κτηματογράφησης, ο αριθμός αυτός αναμένεται να αυξηθεί ακόμη περισσότερο.
Μία πύλη, ένα login, κοινή λειτουργία όλων των συστημάτων
Η ψηφιακή αναβάθμιση δεν περιορίζεται στις χωρικές μεταβολές. Το Ελληνικό Κτηματολόγιο προχωρά επίσης στην ενοποίηση των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του. Οι τρεις διαφορετικές διαδικτυακές πύλες που χρησιμοποιούνται σήμερα θα αντικατασταθούν από μία ενιαία πύλη υπηρεσιών, μέσω της οποίας πολίτες και επαγγελματίες θα αποκτούν πρόσβαση σε όλες τις εφαρμογές. Παράλληλα θα εφαρμοστεί μηχανισμός Single Sign-On (SSO), ώστε κάθε χρήστης να συνδέεται μία μόνο φορά και, ανάλογα με τον ρόλο του, να αποκτά πρόσβαση στις υπηρεσίες που δικαιούται.
Ταυτόχρονα, το νέο Σύστημα Πληροφοριών Εθνικού Κτηματολογίου (ΣΠΕΚ), το GIS, η εφαρμογή νομικού ελέγχου και οι υπόλοιπες υπηρεσίες θα ανταλλάσσουν δεδομένα μεταξύ τους, περιορίζοντας την ανάγκη επανεισαγωγής στοιχείων και τη διαχείριση πολλαπλών εφαρμογών.
Στο ίδιο πλαίσιο, η διοίκηση του οργανισμού θα διαθέτει πίνακες ελέγχου (dashboards), δείκτες απόδοσης (KPIs) και εργαλεία παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο, ώστε να εντοπίζονται ταχύτερα καθυστερήσεις ή προβλήματα στη λειτουργία των κτηματολογικών γραφείων.
Η μετάβαση θα γίνει σταδιακά
Οι αλλαγές που έχουν δρομολογηθεί δεν θα τεθούν σε εφαρμογή ταυτόχρονα, αλλά θα ενσωματώνονται σταδιακά στο νέο πληροφοριακό σύστημα, με στόχο η μετάβαση να πραγματοποιηθεί χωρίς να διακοπεί η λειτουργία των υπηρεσιών.
Κατά τη διάρκεια της ημερίδας, ο πρόεδρος του Ελληνικού Κτηματολογίου, Θάνος Λίπας, υπογράμμισε ότι το ζητούμενο δεν είναι απλώς η αναβάθμιση της τεχνολογίας, αλλά η δημιουργία ενός Κτηματολογίου που θα λειτουργεί πιο απλά, πιο γρήγορα και πιο αξιόπιστα για όσους πραγματοποιούν καθημερινά συναλλαγές ακινήτων.
Όπως ανέφερε, η επιτυχία του έργου δεν θα κριθεί από τις τεχνικές του προδιαγραφές, αλλά από το κατά πόσο θα μειώσει τον χρόνο αναμονής και την ταλαιπωρία για πολίτες, μηχανικούς, συμβολαιογράφους, δικηγόρους και επιχειρήσεις, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι στόχος είναι «ένα Κτηματολόγιο που δεν θα απαιτεί από τον πολίτη να καταλαβαίνει τη γραφειοκρατία, αλλά θα προσαρμόζεται στις ανάγκες του πολίτη».
